تجارت الکترونیکی مفاهیم و کاربردها
تجارت الکترونیکی مفاهیم و کاربردها
مقدمه: توسعه ی فناوری اطلاعات و ارتباطات تحولاتی را در ابعاد مختلف زندگی بشری ایجاد کرده است که نظیر دستاوردهای انقلاب صنعتی توانسته است تحولاتی بنیادین از خود برجای گذارد.کاربرد این فناوری در کنار آموزش الکترونیک دولت الکترونیکی و بهداشت الکترونیکی در اقتصاد و تجارت نیز خود را در قالب مفاهیمی نظیر اقتصاد دیجیتالی و تجارت الکترونیک نشان داده است.
روند تحولات اقتصا د جهانی از جریان بین المللی شدن تا اقتصاد دیجیتالی نشان از حرکت بی وقفه این کاروان دارد.در این معنا عدول در بهره برداری از این پدیده می تواند خاطره تلخ صنعتی شدن را دوباره برای کشورهای جهان سوم تکرار کند. به تاخیر انداختن اقدامات کارسازی که برای توسعه فناوری ارتباطات و اطاعات در تجارت هرگز نمیتواند صورت مساله را برای ما پاک کند و تنها نتیجه ای که میتواند برای کشورها و بنگاهها به دنبال بیاورد تبدیل شدن استرا‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍تژی اقتصاد دیجیتالی به استراتژی اجبار است.
در توسعه ی تجارت الکترونیکی و کسب و کار الکترونیکی نیز اگر در صورت مساله پیوستن یا نپیوستن به قاعده جهانی بمانیم روزی فرا میرسد که پیوستن به ما تحمیل میشود و زمان کافی نیز برای تصمیم گیری مناسب درمورد چگونه پیوستن وجود ندارد.
فلسفه کسب و کار الکترونیک
فلسفه کسب و کار الکترونیک چیست؟و سرچشمه آن کجاست؟برای پاسخ به این سوال باید به مباحث ذیل توجه نمود.
1)تحلیل فرایندی تحولات عصر ارتباطات:
در بیانی ساده ارتباط یا ارتباطات به معنای"فرایند انتقال اطلاعات"تعریف شده است.
اطلاعات یکی از عناصر کلیدی فرایند ارتباطات است.توسعه ی اطلاعات پدیده ی جدیدی به حساب نمی آیدو در واقعه روند تدریجی است که از گذشته ی دور تا کنون وجود داشته است.
فناوری ارتباطات دومین عنصر اصلی این فرایند است همانند فرایند توسعه ی اطلاعات اندیشمندان برای این بعد از فرایند ارتباطات نیز انقلاب یا تحولی بنیادین متصور نیستد.بدین معنی که فرایند توسعه ی فن آوری ارتباطات نیز از ابتدای تاریخ بشری وجود داشته است و تحولات اخیر
همان روند تکاملی است که صرفا از شتاب بیشتری به قبل برخوردار شده است.
اینترنت که پدیده ای مرکب از سخت افزار و نرم افزار است،دارای یک سری ویژگی های خاص است که به حسب این ویژگی ها،امکان ایجاد همگرایی بین دو روند توسعه اطلاعات و توسعه فناوری ارتباطات را ایجاد کرده است.در تشریح ویژگی های فوق، می توان مهمترین این ویژگی ها را شامل مواردی نظیر:
جهان شمول بودن:
به دلیل عدم رعایت مرزهای جغرافیایی در توزیع اطلاعات ،فناوری های جدید اطلاعاتی،امکان برقراری ارتباط بین واحدهای پراکنده سازمانی را به نحو اثربخش و کارآ فراهم کرده است.
دوطرفه بودن:
تعاملی یا دوطرفه بودن یکی از چالش های ارتباطات االکترونیکی است.بدین معنی که مجازی شدن ارتباطات تجاری باعث عدم امکان پاسخگویی سریع به واکنش ها شد.اما فناوری جدید ارتباطی این فرصت را ایجاد می کند که بتوان به نحو چشمگیری تعاملات دو طرفه با مشتریان را از طریق ابزلرهای الکترونیکی برقرار نمود.
24ساعته بودن:
این واژه گاهی قابلیت دسترسی نامیده می شود.محدودیت های زمانی برای فعالیت های تجاری معمول مانند محدودیت های شبانه روز و روزهای تعطیل ، عملاٌ در خدمات رسانی تجاری به صورت بهنگام و 24 ساعته،وجود ندارد.
چند کالانه بودن:
یکی از مهم ترین ابعاد مرتبط با فرآیند دیجیتالی شدن،بعد چند رسانه دای می باشد.این مفهوم،اشاره به توانایی فناوری جدید برای تحویل اطلاعات از مسیرهای مختلف(متن،تصویز،صدا،فیلم متحرک،و .....دارد.
2)بررسی نظری تحولات عصر ارتباطات در کسب و کار:
این دیدگاه از یک زاویه با نگرش هزینه محور و با تمایلی که در سازمان ها در جهت کاهش هزینه های ناشی از عملیات سازمانی و کاهش قیمت تمام شده کالا یا خدمات تحویلی به مشتری رخ داد که در قالب تحول هزینه محور معرفی میشود.
واز زاویه دیگر به نام سفارشی کردن بر مبنای این نگرش از یک دیدگاه تئوریک و انتزاعی، کلیه تارو پود یک سازمان،در تمامی سیستم های فرعی ،خرده سیستم ها،روش ها، و شیوهای انجام کار و حتی فرآیند انجام ریزترین کارها در درون سازمان،باید با یک نگرش مشتری محوری صورت گرفته و کلیه گرایش ها و تمایلات مشتری در طراحی و انجام فعالیت های سازمانی باید دخالت داده شود.
3)شکل گیری تجارت الکترونیک و کسب و کار الکترونیک:
تحولات هزینه محور و درامد محور در سازمان باعث ایجاد تضاد ارتباطات در این حوزه گردید.در این راستا حل تضاد مذکور با استفاده از انقلاب ارتباطات منجر به شکل گیری شیوه جدیدی بر روابط دون سازمانی و برون سازمانی شد.
تعریف تجارت کسب و کار الکترونیکی
عمدتا واژه کسب و کار الکترونیکی و تجارت الکترونیکی در بسیاری متون هم معنا به کار رفته است.نویسندگان مختلف از نظر معنایی تفاوت هایی بین این دو ورژه قائل شده اند.
از جمله تعاریف کسب و کار الکترونیکی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
کسب و کار الکترونیکی حوزه وسیع تری از تجارت الکترونیکی است که شامل خدمات مشتری و فعالیت های بین شرکت های تجاری نیز می شود.
تبدیل و تحول فرآیندهای کلیدی کسب و کار از طریق استفاده از فن آوری اینترنت.
یکپارچگی و سیالیت بیش از پیش طرح ها ،فرآیندها،تجهیزات و سیستم های تجاری که در راستای برآورده سازی نیازهای دائم التغییر مشتریان صورت می گیرد.
تعریف تجارت الکترونیکی
عموما محققین برای تجارت الکترونیکی مفهومی محدودتر از کسب و کار الکترونیکی قائلند:
خرید و فروش کالاها ،خدمات و اطلاعات از طریق شبکه های رایانه ای نظیر اینترنت
تشکیلات سازمانی الکترونیکی
چنانچه حجم و مقیاس مبادلات و فعالیت های تجاری افزایش یابد،شرکت ها ملزم به انجام یکسری فعالیت های دیگر نظیر طرح ریزی نیازمندی های تشکیلاتی،مدیریت روابط با مشتری ،مدیریت زنجیره و....در سازمان خود هستند تا بتوانند وظایف مذکور را پشتیبانی کنند.از تلفیق مجموع این فعالیت ها با فعالیت های تجاری،یک تشکیلات سازمانی شکل می گیرد.
مبادله الکترونیکی
مبادله الکترونیکی به معنای انتقال الکترونیکی پول وکالا وخدمات بین خریدار و فروشنده می باشد که البته منظور اسناد واطلاعاتی است که نشان دهنده واثبات کننده انتقال مالکیت پول-کالا وخدمات از نظر حقوقی است.مبادله پول-کالا وخدمات به خودی خود یک فعالیت تجاری هم به حساب می آید. بنابراین کسانی که از طریق شبکه های الکترونیکی به مبادله کالا و خدمات با پول می پردازند.عملا تجارت هم میکنند.حال اگر این مجموعه فعالیت ها با هدف سود-امرارمعاش و یا کار دائمی فرد منظور شود این فعالیت هامفهوم کسب و کار الکترونیکی نیز به خود میگیرد
کسب و کار الکترونیکی چیزی فراتر از یک فناوری است
باتحول در فناوری اطلاعات تنها تحولات فنی نیست که در سازمان مد نظر قرار میگیرد بلکه چالشی که مدیران در این رابطه با آن موا جهند بهبود دائمی طرحهای تجاری برای موفقیت در عرصه کسب و کار و رقابت است.سازمان باید ضمن شناسایی فناوری جدید بتواند آن را در راستای توسعه و بهبود طرحهای جدید تجاری مورد استفاده قرار دهد.یعنی ابتدا باید طرحهای جدید تجاری تدوین و مرزهای سنتی شکسته شود و سپس بر مبنای آن از فناوری روز استفاده شود. لذا عقیده بر آن است که مهمترین نکته ای که در استفاده از فناوری اطلاعات در سازمان باید به آن دقت داشت تناسب استژایک آن با طرح تجاری در سازمان است.به این معنا که انتخاب استراتژی مناسب کاربرد فناوری اطلاعات و تناسب آن با استراتژی تجاری سازمان تنها ضامن موفقیت سازمانی است که از این فناوری استفاده میکند.
فواید کسب و کار الکترونیک
1.بهبود فرایند تجاری-کاهش هزینه های کسب و کار:
علاوه بر هزینه مساله سرعت نیز در بهبود فرآیندها بسیار اهمییت دارد.در این راستا نیز نقش کسب و کار الکترونیکی را نمی توان نادیده گرفت.بنابراین در راستای بهبود فرآیندهای کاری،استراتژی کسب و کار الکترونیکی را بر کاهش هزینها و افزایش سرعت فرآیندهای کسبو کار دانست.
2-ارتقای نوآوری-خلق محصولات و خدمات جدید:
از دیگر استراتژی های بهبود تجاری می توان به استراتژی نوآوری اشاره کرد.طبق این استراتژی در شرکت ها سعی بر آن است تا روش های نوین کار شناسایی و در راستای توسعه کسب و کار مورد بهره برداری قرر گیرد.پاسخ مدل فوق به انتخاب استراتژی کسبو کار الکترونیکی در چنین مواردی استفاده از فن آوری اطلاعات برای خلق محصولات جدید می باشد.
3-ارتباط بهتر با عرضه کننده و مشتری-بهبودکیفیت مدیریت روابط با مشتری و مدیریت زنجیره عرضه:
مدیریت زنجیره عرضه و مدیریت ارتباط با مشتریان،از مکانیسم های استراتژیک شرکت های تجاری است که به منظور بهبود مزیت رقابتی مورد استفاده مدیران ارشد قرارمی گیرد.
مراحل توسعه استراتژیک کسب و کار الکترونیکی
1-شناخت مشتریان و خود شرکت
قبل از طراحی یک طرح جدید تجاری،باید مشتریان،تجارت و روندهای تکنولوژی گذشته خود شرکت با سوالات ذیل بررسی شود:
آیا موج جدید تحولات تکنولوژیک،روش های جدیدی را برای انجام فعالیت های تجاری ایجاد کرده است؟
آیا شرکت پاسخگوی نیازهای دائما در حال تغییر مشتریان می باشد؟
آیاشرکت از فرصت های جدید ناشی از تغییرات استفاده کرده است؟
2-برعکس کردن زنجیره ارزش
بزرگترین چالش در کسب و کار الکترونیکی مرتبط کردن فناوری با  های جدید تجاری است.سازمان موفق سازمانی هایی هستند که نه تنها ارزش های جدید رل به خود اضافه می کنند بلکه آنها را تغییر هم می دهند.
3-انتخاب استراتژی تحول
مدیران بازاریابی معمولاٌ یکی از سه روش زر را برای موفقیت سازمان در عرصه رقابت استفاده می کنند.
الف:تکامل خدمات:
تحویل هر چیزی که برای مشتری ارزشمند بوده و او خوهان آن باشد.
ب:تکامل عملیاتی:
تحویل هرچه سریعتر محصولات با کیفیت بالا و قیمت منطقی به مشتری.
ج:تکامل مستمرنوآوری:
تحویل کالاها و خدماتی که حدود عملکرد را افزایش داده و باعث خرسندی مشتری می شود. تعریف مدل کسب و کار
از مدل کسب و کارتعاریف متعددی ارائه شده است به عقیده پیگنر مدل کسب و کار معماری ارتباطات بین یک شرکت و شرکتهای همکار آن است که به منظور تعیین ایجاد یا ارزیابی ارزش تحئیلی به مشتری با هدف کسب درآمد طراحی می شود.
یک مدل کسب و کار نشان دهنده محتوا ساختار و مدیریت تعاملات و مبادلادت بین یک شرکت و شرکتهای همکار با مشتریان می باشد.
اجزای یک مدل کسب و کار
الف:محصولات و خدماتی به بازار عرضه می کند
ب:روابطی که شرکت در بازلر ایجاد می کند تا مشتریان قدیمی را حفظ و مشتریان جدید را جذب نماید.
ج:زیر ساخی که برای ایجاد ارزش مورد نیاز مشتریان باید وجود داشته باشد.
د:جنبه های مالی در قالب دو جزء اصلی درامد و هزینه برررسی می شود.
جایگاه مدل کسب و کار در طرح استراتژیک سازمان
شناسایی جایگاه مدل کسب و کار با توجه به دلایل زیر توجیه پذیر است
الف)فرایند مدل سازی سیستمهای اجتماعی به شناخت و درک اجزای آنها کمکم کند.
ب)انتقال مفاهیم مربوط به مدل فرمول بندی شده به ذینفعان راحت تر است.
ج)وجود مدل کسب و کار تغییر را در سازمان تسهیل میکند.
د)اندازه گیری یک مدل فرموله راحت تر است.
ه)مدل کسب و کار این امکان را برای مدیران فراهم می کند که یک کسب و کار را سازی کرده و در مورده آن اطلاعات لازم را به دست بیاورد شبیه.
مراحل طراحی و راه اندازی یک مدل توسعه کسب و کار الکترونیکی
مرحله اول-شناسایی ذینفعان
مهم ترین نکته ای که یک مدل کسب و کار الکترونیکی باید مدنظر قرار داد این است که ذینفعان با کسانی که به هر طریق از فعالیت های مدل تاثیر می پذیرند چه کسانی هستند.تعداد این ذینفعان بیشتر به حد و حدود و حوزه های فعالیت هایی بر میگردد که کسب و کار در آن جریان می یابد.
مرحله دوم-مشخص کردن جریانات ارزشی
هر مدل کسب و کار نمادی از سازمانی است که در رآستای ارائه ارزش نهایی آن،گروه ها و افراد مختلفی در آن فعالیت می کنند.هریک از این گروه ها بخشی از ارزش افزوده شرکت را دنبال می کنند.مدل کسب و کار الکترونیکی باید این عناصر،اجزا و گروه ها را معرفی کرده و نحوه ارتباط آنها را تشریح نماید.
مرحله سوم-شناسایی عوامل محرک کلیدی در بازار
در این مرحله سعی می شود که جایگاه واحدهای مختلف کسب و کار درون بازار و سایر بازیگران بازار مشخص شود.
مرحله چهارم-ایجاد زنجیره بازخورد
زنجیره ارزش ،ابزاری مناسب برای ایجاد ساخار بازار می باشد،به این معنا که ارزش تولید شده توسط هریک از بازیگران صنعت شناشای شود،دریافت کنندگان ارزش های مختلف نیز شناسایی شوند و سپس بر اساس جریان ارزش در زنجیره عرضه،تعاملات آنها سازماندهی گردد.
مدلهای وظیفه ای پاول تایمرز:
فروشگاههای الکترونیکی
این مدل به معنای بازاریابی برای یک شرکت یا فروشگاه در اینترنت می باشد.در شکل ابتدایی،این مدل صرفاٌشامل ترفیع محصولات می شود.در ادامه ،احتمالاًٌ سفارش کالا و احتمالا پرداخت وجه نیز به مدل اضافه می شود.این مدل اغلب در ترکیب با کانال های سنتی بازاریابی استفاده می شود . از مزایای این مدل برای شرکت می توان به مواردی مانند:افزایش تقاضا،کاهش هزینه حضور جهانی، و کاهش هزینه ترفیع و فروش اشاره کرد.
واسطه گری الکترونیکی
این مدل مناقصه ای است برای تهیه و تدارک کالاها و خدمات به صورت الکترونیکی .
شرکت های بزرگ یا سازمان های بخش عمومی برخی اشکال تدارک الکترونیکی را پیاده سازی کرده اند.
حراجی الکترونیکی
حراجی الکترونیکی ،کاربرد الکترونیکی سازو کار پیشنهاد است که در قالب حراجی های سنتی وجود دارد.این مدل می تواند با استفاده از حضور چند رسانه ای کالا همراه باشد.البته این مدل از کسب و کار الکترونیکی،فقط به این مورد ختم نمی شود،بلکه عملا فرآیندهای دیگری را نیز شامل میشود.از این قبیل می توان به عقد قرار داد،پرداخت و تحویل اشاره کرد که به فرآیند پیشنهاد قیمت اضافه میشود.
مراکز خرید الکترونیکی
مرکز خرید الکترونیکی،از مجموعه از فروشگاه های الکترونیکی تشکیل می شود که زیر یک چتر مانند یک مارک تجاری مشهور دور هم جمع شده اند.از مثال های آن می توان به فروشگاه الکترونیکی بادنسی اشاره کرد که دروازه ورود به فروشگاه های مجزا است.
موقعیت بازار شخص ثالث
این مدل درحال ظهور است وبیشت متناسب با شرکت هایی است که خدمات بازاریابی در وب را به اشخاص ثالث واگذار می کنند. این اشخاص ثالث،عموماٌتعامل مشتری را با کاتالوگ محصولات مشتری ایجاد وتقویت می کنند.
مجامع الکترونیکی
ارزش نهایی مجامع مجازی،از طریق اعضا مانند مشتریان و شرکا،حاصل می شود که اطلاعات خود را در یک محیط مجازی که متصدی مجمع ایجاد می کند، به اشتراک می گذارند. حق عضویت وهزینه تبلیغ،منبع درامد این مجامع است.این مجامع،از جمله ابزارهایی است که در عملیات بازاریابی به منظور تامین وفاداری مشتری و دریافت بازخور مورد استفاده قرار می گیرد.
ارائه کنندگان خدمات زنجیره ارزش
در این مدل معمولا ٌشرکت ه وظایف خاصی از زنجیره ارزش ،مانند تدارکات با پرداخت متمرکز می شوند که در آن از مزیت نسبی برخورداراند.به عنوان مثال بانک ها در سیستم سنتی از این مزیت برخوردار بودند و اکنون در محیط شبکه نیز به این کار ادامه می دهند. ادغام کنندگان زنجیره ارزش وظیفه اینگونه شرکت های الکترونیکی ،ادغام مراحل مختلف زنجیره ارزش می باشد.ارزش افزوده اصلی ادغام کنندگان زنجیره ارزش این است که ظرفیت به کارگیری جریان اطلاعات بین مراحل زنجیره ارزش را افزایش می دهند.درامد در این مدل از حق مشاوره و احیاناٌ درصدی از معاملات دریافت می شود.
الگوهای مشارکت:
اینگونه شرکت ها یک محیط اطلاعاتی و مجمو عه ای از ابزارها برای مشارکت بین شرکت ها ایجاد می کنند.
این شرکت ها می توانند روی برخی زمینه های تخصصی مانند طراحی ومهندسی و...تمرکز کنند.
واسطه گری اطلاعات اعتماد و سایر خدمات
بخش عظیمی ازخدمات جدید اطلاعاتی در حال ظهور است تا در داده های فراوانی که در شبکه های باز اینترنت وجود دارد ،ارزش افزوده ای ایجاد کند ،مانند جستجوی اطلاعات در یاهو یا تهیه بانک اطلاعاتی مشتریان ،واسطه گری در فرصتهای تجاری وغیره...
گزینش مدلهای کسب کار
طبقه بندی این ده مدل بر مبنای یک ماتریس دو بعدی صورت می گیرد.اولین بعد،درجه نوآوری را نشان می دهد.دومین بعد ماتریس،میزان ادغام وظایف را نشان می دهد.
مراحل تکوین اقتصاد دیجیتالی
مرحله اول:اقتصاد بین المللی
در این مرحله عنصر اصلی تحرک اقتصاد را صنایع مبتنی بر مزیت نسبی شکل میداد.صنایع پارچه بافی عامل کلیدی رشد اقتصاد و ارزانی عوامل تولید بود و مواد خام اولیه برای کشئچورها مزیت محسوب میشد.شاخصهای رشد اقتصادی نیز بیشتر شامل درامد حاصل از راه آهن میزان تولیدات نساجی فولاد و حجم مواد مصرفی می شد.
مرحله دوم-اقتصاد جهانی شده
این مرحله از دهه 1970 آاز شد و در دهه 1980سرعت گرفت.این فاز که به فاز جهانی شدن معروف است به دوره ای اشاره دارد که با توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در کنار کاهش منظم و اصولی موانع تجاری در سطح جهان،شرکت های بزرگ اجاره یافتند که موانع موجود در فرآیند های تولید را بشکنند و در بازارهای مختلف جهلن استقرار خور را نهادینه کنند.
در این عصر صنایع ساخته شده یعنی صنایع خودرو ساختمان صنایع الکترونیک و مکانیک و خرده فروشی نقش اصلی را در اقتصاد جهانی ایفا می کردند و شاخص رشد به حجم تولیدات صنعتی میزان سفارشات ماشین آلات حجم خرده فروشی و میزان فروش خودرو تغییر می کند.
مرحله سوم-اقتصاد دیجیتالی و یا اقتصاد بدون مرز
در سالهای پایانی دهه 1990 نشانه هایی از ابعاد جدید اقتصاد به وجود آمد. اضافه شدن عامل دانش به سایر عوامل تولید یعنی کار و سرمایه تحولی را بوجود آورده که به اقتصاد نوآوری، اقتصاد دانش محور، اقتصاد دیجیتالی، اقتصاد شبکه ای و در تلفیق با موضوع جهلنی شدن اقتصاد نوین گفته می شود.
ویژگی های اقتصاد دیجیتالی
1-در هم شکستن مرزهای جغرافیایی زمانی تجارت و تولید در ارتباط با عنصر مزیت رقابتی در مکان جغرافیایی خاص شکل می گرفت، امروز مکان معنای خود را از دست داده و هزینه های مبادلاتی برای مصرف کنندگان و تجار به سرعت در حال کاهش است و حلقه های واسط مانند توزیع،فروش و خرده فروشی در حال کوتاه شدن است.
2-تاثیر انباشت اطلاعات و بهره جویی از نیروی مغزی همان گونه که تجارت و سرمایه گذاری خارجی،اقتصاد جهانی را در دهه1980 راه اندازی کرد،انباشت اطلاعات،پردازش آن و نوآوری اصولی نیروی پیش برنده اقتصاد شده است.نوآوری به هر نوع تغییر در فناوری عملیاتی که توسط بنگاه ها به کار گرفته می شود اطلاق می گردد.
3-عضویت در سازمان جهانی تجارت 
لزوم عضویت کشورها در سازمان جهانی تجارت و الزام این سازمان به کشورهای متقاضی در جهت آزادسازی بخش های ارتباطات و فناوری گامی اساسی در جهت تعمیق و گسترش جریان فناوری اطلاعات در جهان شده است.
وضعیت صنایع فرهنگی در اقتصاد دیجیتالی 
از آنجایی که تمام محصولات و کالاهای فرهنگی مشمول حقوق مالکیت معنوی از قابلیت دیجیتالی شدن برخوردار هستند و از طریق خطوط الکترونیکی قابل حمل می باشند صنعت نرم افزارهای فرهنگی یکی ازمهمترین اجزاء اقتصاد دیجیتالی به حساب می آید.
تاثیرات کلان اقتصاد دیجیتالی
عدم دسترسی به آمار کلیه کشورها مارا ناگزیر می سازد که فقط به آمار و حقایق مربوط به کشورهای پیشرفته صنعتی اسناد کنیم.رشد اقتصادی قوی توام با تورم پایین در ایالات متحده طی سال های اخیر به عملکرد مثبت فناوری اطلاعات و اینترنت نسبت داده می شود.میزان بهروری که فناوری اطلاعات و ارتباطات در تولید و توزیع کالاها و خدمات و بهبود ساختارسازمانی در شرکتهای بخش خصوصی و عمومی ایجاد کرده است از مزایای کلان اقتصاد است که این فناوری به دنبال داشته است.
سرمایه گذاری در بخش ارتباطات موجب بالارفتن نوآوری نیروی کار و بهروری آن شده و پدیده تعمیق سرمایه را موجب گردیده است. تاثیر دیگر فناوری اطلاعات یعنی کارکرد آن در کاهش قابل توجه هزینه های هماهنگی فعالیت اقتصادی درون سازمانی و بین سازمانی بهبود فرآیندهای تجاری و سازمانی می باشد.
نکته دیگری که در مفاهیم و کاربرد تجارت الکترونیکی باید به آن پرداخت برنامه های عملیاتی بازاریابی است.امروزه بازاریابی در سازمان ها از جایگاه ویژه و ممتازی برخوردار است.
تعریف بازاریابی الکترونیکی
تعریف ما از بازار یابی الکترونیکی عبارت است از:
میزان الکترونیکی بودن ایجاد و جذب نیازها و رفع آنها خواه این فرآیندها سفارشی باشد یا نباشد.
مراحل تدوین استراتژی های بازاریابی
مرحله اول:تحلیل بازارهای الکترونیکی
ما به کجا می خواهیم برسیم؟
آیا ما ارزش واقعی برای مشتریان ایجاد می کنیم؟
آیا ما واقعا شرایط موجود در بازارها را می شناسیم؟
آیا ما بموقع و سریع عمل می کنیم؟
آیا رویکرد ما به بازار درست است یا خیر؟
مرحله دوم:مزیت رقابتی
داشتن مزیت رقابتی در بازارهای الکترونیکی شرط اصلی جهت رقابت و جذب مشتریان می باشد. در این راستا 5مدل را مورد توجه قرار داده است این مدل ها عبارت اند از:
مدل های ارزش مبتنی بر دارایی
مدل های ارزش مبتنی بر شبکه
مدل های ارزش مبتنی بر زمان
مدل های ارزش مبتنی بر ارتباط مشتری
مدل های مبتنی بر هزینه
مرحله سوم:بخش بندی بازار
امروزه تغییرات زیادی در بخش بندی بازارها صورت گرفته است و بنگاهها سعی دارند با به کارگیری الگوها و روش های جدید بخش بندی بازار بهتر بتوانند رفتار مشتریان خود را پاسخ گویند و نیازهای آنها را برآورده سازند.
مرحله چهارم:انتخاب استراتژی های بازار یابی الکترونیکی
استراتژی های بازار یابی علاوه بر اینکه متاثر از مزیت رقابتی بنگاه می باشد تحت تاثیر استراتژی کلی شرکت نیز قرار می گیرد.به طور کلی استراتژی های یک سازمان را می توان در سه گروه تجزیه و تحلیل نمود:
الف.استراتژی بنگاه
ب.استراتژی کسب و کار
ج.استراتژی عملیاتی
پورتر در مدل خود سعی نموده است تا با توجه به آمیخته محصول استراتژی های بازاریابی شرکت ها را استخراج نمایند.لذا در این طیف دو نوع شرکت وجود دارد که عبارت اند از:
الف:رهبران هزینه
این گروه از شرکت ها سعی می نمایند تا با کاهش هزینه های تولید و.....کالاهای خود را در مقایسه با رقبا با قیمت پایین تری به مشتریان عرضه نمایند و از این طریق رهبری بازار را به دست گیرند.
ب:رهبران کیفیت
این گروه از شرکت ها عمدتا بر کیفیت و عملکرد کالا توجه می نمایند و سعی می کنند با تولید کالاهایی که  دارای کیفیت بالاتری هستند مشتریان خاص را به سمت خود جذب نمایند
قیمت گذاری در بازاریابی الکترونیکی
در قیمت گذاری نکته مهم و کلیدی این است که قیمت ها را مشتریان تعیین میکنند نه شبکه فروش و عرضه.
بر اساس تئوری چرخه عمر محصول ،مشتریان انتظار دارند که با بلوغ محصول،قیمت محصولات کاهش یابد،مگر اینکه ارزش بیشتری درک نمایند،بدین مفهوم که مشتریان باید این احساس را داشته باشند که در مقابل افزایش قیمت محصول،ارزش بیشتری نیز نصیب آنها میشود.بنابر این در قیمت گذاری بین قیمت و ارزش محصول رابطه زیادی وجود دارد.
محصولات در بازاریابی الکترونیکی
الف-سفارشی کردن:در این حالت محصول بر اساس خواسته های مشتریان تولید و عرضه می شودکه لازمه چنین چیزی استفاده از فناوری اطلاعات در جهت انعطاف پذیری خط تولبد و تهیه پایگاه اطلاعاتی در مورد خواسته های مشتریان می باشد.
ب-سیستم پیشنهاد:جف بزوس مدیر شرکت آمازون گفته است که اگر ما دو میلیون مشتری داشته باشیم پس باید دو میلیون فروشگاه داشته باشیم.در سیستم پیشنهاد بنگاه ها با بکارگیری ابزارهای هوشمند در بازاریابی الکترونیکی سعی می نمایندتا خواسته های مشتریان را شناسایی نموده و بر اساس خواسته ها و نیازهای آنها کالا ها ومحصولات خود را پیشنهاد نمایند.
ج-توسعه محصولات جدید:اینترنت ابزار بسیار قوی و کم هزینه ای جهت توسعه محصول جدید می باشد.بنگاه ها با استفاده از اینترنت خواسته های مشتریان را به روش سریع و کم هزینه استخراج کرده و محصولات جدیدی را تولید می نمایند و سپس این محصولات را بوسیله اینترنت به مشتریان عرضه می کنند.
مطالعات موردی
1-کتاب فروشی آمازون
شرکت آمازون یکی ازسایت های مو فق در زمینه فروش کتاب و برخی محصولات مشابه است.این شرکت سایت خود را به گونه ای طراحی کرده است که هر فردی که به سایت وارد می شود داده های خود را به سیستم وارد می کند.بدین ترتیب نیمرخی از کاربران ایجاد می شود که به عنوان منبع دانش مشتری مورد استفاده قرار می گیرد و هر بار که کاربر وارد سایت این شرکت می شود،این شرکت کاربر خود را شناخته و به او سلام میکند.
2-فروشگاه بارونز اند نوبل
در این فروشگاه وقتی که کاربر واردسایت می شودو کتاب مورد نیاز خود را جست و جو می کند علاوه بر کتاب جستجو شده،کتاب های دیگری نیز که ممکن است.
3-تبلیغات پرچمی
شرکت یاهو یکی از شرکت هایی است که بخشی از مدل کسب و کار الکترونیکی آن مبتنی بر تبلیغات می باشد.تبلیغات پرچمی یکی از ابزارهای بازاریابی الکترونیکی است.
باید توجه داشت که شرکت یاهو تبلیغات پرچمی خود را به صورت سفارشی در بالای صفحات خود قرار می دهد.
4-سفارشی کردن محصولات چیست؟
سفارشی کردن عبارت است از ارائه محصولات و یا خدمات منطبق با خواسته ها و نیازهای مشتریان.
5-حراجی های الکترونیکی
حراجی الکترونیکی یک مدل کسب و کار الکترونیکی می باشد.بنگاه ها با ایجاد حراجی ها ی الکترونیکی برای ارتباط بین خریدار و فروشندگان زمینه های مساعد را فراهم نموده اند.
مثلا اگر مشتری خواهان خرید خودرو باشدباید نوع خودرو و رنگ آن و دیگر مشخصات آن را مشخص نماید سپس فروشندگانی که محصولات مورد نظر را در اختیار دارند می توانند اعلام قیمت نموده و وارد معامله شوند.
6-مثال دیگر از حراجی ها
تفاوت این حراجی با مورد قبل در این است حه در مثال قبلی خریدار کالای مورد نیاز خود را در وب سایت قرار می دهد،در حالی که در این مورد فروشندگان کالاهای خود را در وب سایت قرار می دهند و کالا به بالاترین پیشنهاد دهنده قیمت عرضه می شود.
7-بازاریابی ویروسی
روش کار این شرکت بدین صورت است که وقتی یکی ا زکاربران هاتمیل نامه ای برای فردی دیگر ارسال می نماید ،در پایان نامه به گیرنده پیشنهاد می شود که به صورت مجانی یک حساب از هات میل دریافت نماید؛بدین صورت:
اولاٌ – سایر کاربران که از وجود چنین سایتی اطلاعاتی ندلرند،آگاه میشوند.
ثانیاٌ-جذب مقدار کاربران بیشتر برای هات میل به معنی سودآوری بالاتری است.
آنچه تا کنون در مورد تجارت و بازرگانی الکترونیکی گفته شد؛تماما مربوط به بهروری از اینترنت و شبکه های الکترونیکی بود که لزوما ماهیت سیار نداشته و به هر حال حضور فیزیکی مشتری یا شرکت در یک مکان خاص از الزامات آن است.اما پیشرفت فناوری و توسعه فناوری های سیار منجر به شکل گیری نوع جدیدی از تجارت الکترونیکی تحت عنوان تجارت سیار شده است.
بر اساس تعریف آنکاد تجارت سیار عبارت است از:
به کارگیری ابزارها بی سیم به منظور تبادل اطلاعاتی که منجر به انتقال ارزش در فرایند اطلاعات ،خدمات یا کالاها می گردد.
و در تعریفی وسیع تر تجارت سیار را به کسب و کار سیار بسط می دهد که عبارت است از:
برقراری ارتباط میان افراد و بنگاه ها از طریق ابزارهای همراه به گونه ای که ضرورتا ً تبادلات مالی صورت نمی پذیرد.
کاربردهای تجارت سیار
1-انجام پرداخت های روزمره از طریق رسانه های سیار                                         
یکی از مهم ترین کاربردهای تجارت سیار انجام خرید های روزانه از طریق ابزارهای همراه می باشد.به این ترتیب فرصت هایی جهت تسهیل خریدهای کوچک و روزمره در اختیار کاربران قرار گرفته است.
2-ارائه خدمات مالی از طریق ابزارهای سیار                                    
روش های متنوع تسویه حساب و پرداخت از طریق ابزارهای همراه در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.دوره پس انداز،راحتی و سرعت پرداخت در این روش از مزایای اصلی به شمار می رود.
3-خدمات پشتیبانی از طریق رسانه های سیار
داده های سیار در دسترس،گردش کالا را در زنجیره عرضه تسهیل می کند.با رشد استفاده از فناوری های اطلاعاتی در بارگیری،حمل،ترخیص و تحویل خطوط کشتیرانی،ترخیص از گمرک،بنادر،انبارها و محل های ذخیره، تجارت داخلی و خارجی بسیار کاراتر خواهد شد.                           
4-خدمات اطلاع رسانی از طریق رسانه های سیار
اخبار،گزارش های وضع هوا،اطلاعات مربوط به ترافیک و نقشه و ...از جمله مهمترین خدماتی است که اطلاعات مربوط به آنها از طریق تلفن های همراه برای مشترکین ارسال می گردد. معمولا در این روش هزینه ها به صورت ثابت در یک مقطع زمانی و در ازای استفاده نامحدود از این گونه خدمات می باشد.
4- مدیریت ارتباط با مشتری به روش سیار
از طریق مدیریت ارتباط با مشتری به روش سیار ،اطلاعات مختلف ،به روز و واقعی در اختیار است و دیگر نیاز به هنگام سازی کردن به شکل دوره ای وجود ندارد.                            
امتیاز دیگر مدیریت ارتباط با مشتری به روش سیار این است که تسهیلات بیشتری را در زمینه اطلاعات مورد نیاز مشتری و کمک های فنی مورد نیاز او ارائه می کند.
مزایا و چالش های تجارت سیار
1-مزایا
الف-شخصی بودن:
حامل مشخصات فردی است که از آن استفاده می کند،بر خلاف رایانه های شخصی که فقط در خانه قابل استفاده است.
ب-آگاهی از مکان: 
برای اطلاع یافتن از موقعییت مکانی استفاده کننده راحت است.تنها نیاز به روشن بودن دستگاه و برقرار کردن تماس است.این مسئله برای یک کاربر که به بازاریابی و تبلیغات می پردازد خیلی مهم است.
ج-قابلیت دسترسی:
یک ابزار شخصی است چون قابل حمل و همراه است و برای تمام ساعات در اختیار است.
عمده چالش های تجارت سیار در دو بخش تجاری و فنی مطرح میباشد که به قرار ذیل است.
2-چالش ها
2-1-چالش های تجاری
هزینه-ریسک تجاری بالا-دریافت تبلیغ-حریم خصوصی
2-2-چا لش های فنی
صفحه نمایشگر کوچکتر-چارچوب ثابت-سرعت پایین بارگیری-طیف وسیع فناوری-استاندارد سازی
موضوع مورد تحقیق:
تجارت الکترونیک
منبع:کتاب تجارت اکترونیکی مفاهیم وکاربردها
شناسنامه پدیدآورندگان کتاب:
معاونت پژوهش های فناوری اطلاعات و آمارهای بازرگانی بخش پژوهش های فناوری اطلاعات
شناسنامه کتاب:
شابک:3-931-964-469
چاپ اول:بهمن ماه 1383
چاپ دوم:بهمن ماه 1384
ناشر:موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی
تهیه و تنظیم:تکتم تیموری(دانشگاه بین المللی امام رضا(ع))
 
تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۴/۰۷
منبع پورتال جامع سازمان صنعت ، معدن و تجارت خراسان رضوی
تعداد بازدید : ۱۲


                   
اوقات شرعی

نظر سنجی
نظر شما درباره پورتال سازمان صنعت معدن و تجارت خراسان رضوی چیست؟